دانشنامهٔ آهن‌آلات
مقاومت کششی میلگرد چیست؟ تفاوت با تسلیم و خواندن برگهٔ آزمون
مفهوم مقاومت کششی، تفاوت آن با تسلیم و ازدیاد طول، واحدهای برگهٔ آزمون و راه تشخیص ارتباط مدرک با میلگرد را بدون نتیجهٔ عددی ساختگی بشناسید.
پاسخ کوتاه: مقاومت کششی میلگرد یعنی چه؟
مقاومت کششی، با نماد رایج Rm، بیشینهٔ تنش مهندسی به‌دست‌آمده در آزمون کشش است؛ از بیشینهٔ نیروی آزمون و سطح مقطع اولیهٔ نمونه تعیین می‌شود. این ویژگی ماده با «چند تن بار را یک عضو سازه تحمل می‌کند؟» یک پرسش نیست. نتیجهٔ آزمایش نمونه باید با روش آزمون، واحد و مشخصات محصول خوانده شود. تعریف Rm و تفاوت نیرو با تنش در منابع ۱ و ۲ آمده است.
تصویر تألیفی و مفهومیِ نمونه میان فک‌ها و ناحیهٔ اندازه‌گیری؛ بدون مقیاس، منحنی آزمایش، نتیجهٔ عددی یا دستور اجرای آزمون.
در آزمون کشش چه چیزی اندازه‌گیری می‌شود؟
نمونه در فک‌های دستگاه قرار می‌گیرد و تحت نیروی کششی قرار داده می‌شود. دستگاه نیرو را ثبت می‌کند و برای سنجش تغییر طول در ناحیهٔ اندازه‌گیری، ابزار مناسب به کار می‌رود. نیرو، تغییر طول و مقادیر محاسبه‌شده از آن‌ها نقش‌های متفاوت دارند. تصویر این صفحه فقط رابطهٔ نمونه، فک‌ها و طول اندازه‌گیری را نشان می‌دهد؛ شکل نمونه، نحوهٔ گرفتن آن و روش اندازه‌گیری باید مطابق روش آزمون باشد. منبع ۱.
تسلیم با مقاومت کششی چه فرقی دارد؟
تسلیم به گذار رفتار ماده به تغییرشکل ماندگار مربوط است؛ مقاومت کششی به بیشینهٔ تنش مهندسی آزمون مربوط می‌شود. بعضی فولادها نقطهٔ تسلیم مشخص نشان می‌دهند و برای بعضی دیگر، تنش اثباتی با تعریف مشخص گزارش می‌شود. از این رو ReH، ReL و Rp0.2 را صرفاً به دلیل قرارگرفتن در ستون «تسلیم» یک نماد واحد فرض نکنید. در Rp0.2، عدد ۰٫۲ بخشی از تعریفِ کرنش ماندگارِ مرجع است؛ حد پذیرش همهٔ میلگردها یا درصد ازدیاد طول پس از شکست نیست. منبع ۳.
ازدیاد طول را با نام کامل بخوانید
یک درصد به‌تنهایی برای شناسایی شاخص کافی نیست. Agt به ازدیاد طول کل در بیشینهٔ نیرو مربوط است؛ ازدیاد طول پس از شکست، شاخص دیگری است و طول اندازه‌گیری آن هم اهمیت دارد. CARES توضیح می‌دهد که تعریف‌ها و روش‌های سنجش ازدیاد طول در استانداردها متفاوت‌اند و نتایج را نباید بدون توجه به روش جای هم گذاشت. جدول زیر کلید اصطلاحات است؛ هیچ مقدار آزمایش‌شده یا حد پذیرشی برای یک محموله در آن درج نشده است. منبع ۴.
| نماد یا عنوان | معنی | هنگام خواندن مدرک |
|---|---|---|
| Fm | بیشینهٔ نیروی ثبت‌شده در آزمون | نیرو است؛ با واحدی مانند N یا kN |
| Rm | مقاومت کششی؛ بیشینهٔ تنش مهندسی آزمون | تنش است؛ معمولاً MPa یا N/mm² |
| ReH / ReL | تسلیم بالایی / پایینی، در صورت وجود رفتار تسلیم مشخص | نماد و روش تعیین را حفظ کنید |
| Rp0.2 | تنش اثباتی با کرنش ماندگار مرجع ۰٫۲ درصد | با درصد ازدیاد طول پس از شکست یکی نیست |
| Agt | درصد ازدیاد طول کل در بیشینهٔ نیرو | زمان و تعریف اندازه‌گیری با پس از شکست تفاوت دارد |
| ازدیاد طول پس از شکست | درصد افزایش طول با مبنای اندازه‌گیری مشخص پس از شکست | طول مبنا و روش آزمون را نیز بخوانید |
نیرو، تنش و درصد سه نوع مقدار متفاوت‌اند
نیرو ممکن است با N یا kN گزارش شود؛ تنش‌هایی مانند Rm معمولاً با MPa یا N/mm² و ازدیاد طول با درصد بیان می‌شوند. MPa و N/mm² دو بیان هم‌ارز برای واحد تنش‌اند. عدد ستون نیرو را نباید مقاومت کششی نامید یا آن را مستقیم با عدد تنش مقایسه کرد. همین‌طور، واحد درصد بدون نام شاخص و مبنای اندازه‌گیری اطلاعات کافی نمی‌دهد. هنگام بازخوانی مدرک، نماد، واحد و تعریف نتیجه را کنار هم نگه دارید. منابع ۱ تا ۴.
شکل برای فولادی با ناحیهٔ تسلیم مشخص رسم شده است. قله، بیشینهٔ تنش مهندسی است و نقطهٔ پایان، شکست نمونه را نشان می‌دهد. محورها مقیاس عددی ندارند.
مثال صرفاً محاسباتی: اگر بیشینهٔ نیرو ۶۰ کیلونیوتن و سطح مبنای آزمون ۱۰۰ میلی‌متر مربع باشد، ابتدا نیرو را به ۶۰٬۰۰۰ نیوتن تبدیل می‌کنیم. حاصل تقسیم ۶۰۰ نیوتن بر میلی‌متر مربع یا ۶۰۰ مگاپاسکال است. برای خواندن برگهٔ آزمون میلگرد، سطح مبنا را طبق روش آزمون و مشخصات همان محصول بگیرید؛ این مثال فقط تبدیل واحد و خواندن فرمول را نشان می‌دهد.
برگهٔ آزمون چگونه به کالای مورد بررسی مربوط می‌شود؟
پیش از مقایسهٔ نتیجه‌ها، محصول و اندازهٔ نمونه، گرید، استاندارد و ویرایش مورد استناد، شناسهٔ ذوب یا دسته و مشخصات صادرکنندهٔ مدرک را بررسی کنید. این شناسه‌ها باید امکان تطبیق مدرک با کالا را فراهم کنند؛ نام کارخانه روی یک برگهٔ نامرتبط، نتیجهٔ همین محموله را ثابت نمی‌کند. راهنمای CARES سازوکار ردیابی و کنترل محصول را توضیح می‌دهد. استفاده از آن در این مقاله، ادعای گواهی CARES برای آترین یا کالای معینی نیست. منبع ۵.
از خواندن نتیجه تا تصمیم فنی
حدود پذیرش از استاندارد و مشخصات مصوب همان محصول و پروژه می‌آیند؛ این مقاله جدولِ جایگزین آن‌ها نیست. نام‌های بازار مانند A2، A3 و A4 را بدون تطبیق مدارک به یک نتیجهٔ آزمون نسبت ندهید؛ مقالهٔ خرید میلگرد A2، A3 و A4 جای این نام‌ها در سفارش را باز می‌کند. برای استعلام، گرید و مدارک موردنیاز را از ابتدا روشن کنید. این راهنما کمک می‌کند اصطلاحات مدرک را بشناسید؛ تعیین انطباق، انتخاب عضو یا اجازهٔ جایگزینی به بررسی مسئول فنی مربوط نیاز دارد.
برای مرور جدول قیمت میلگرد و استعلام کالای منطبق با گرید و مدارک موردنیاز، با فروش آترین تماس بگیرید.