دانشنامهٔ آهن‌آلات
لوله مانیسمان چیست؟ خواندن سایز، قطر بیرونی و رده لوله
سایز اسمی، قطر بیرونی و رده ضخامت لوله بدون درز را با یک نمونهٔ واقعی از جدول ابعادی بخوانید.
در بازار «مانیسمان» به لولهٔ بدون درز گفته می‌شود؛ بدنهٔ آن درز جوش طولی ندارد. برای خرید، «مانیسمان دو اینچ» هنوز یک ردیف کامل نیست. دو اینچ در این عبارت سایز اسمی است و ضخامت را باید از روی رده و جدول ابعادی تعیین کرد.
NPS، قطر بیرونی و Schedule هرکدام چه می‌گویند؟
در مرجع ابعادی ASME B36.10 برای لوله‌های فولادی جوشی و بدون درز، NPS شناسهٔ سایز اسمی است و قطر بیرونی (OD) از ردیف همان سایز خوانده می‌شود. در NPS 2، قطر بیرونی ۶۰٫۳ میلی‌متر است. Schedule یا Sch شناسهٔ ردهٔ ضخامت است؛ برای تبدیل آن به میلی‌متر، باید NPS و مرجع ابعادی را هم بدانید.
نمونهٔ مستند: لولهٔ دو اینچ، ردهٔ ۴۰ یا ۸۰؟
در جدول ابعاد لولهٔ بدون درز Tenaris، هر دو رده برای NPS 2 قطر بیرونی یکسان دارند. اعداد دو ستون اول ابعادی از جدول مرجع‌اند و قطر داخلی اسمی را از تفاضل قطر بیرونی و دو برابر ضخامت محاسبه کرده‌ایم.
| رده | قطر بیرونی | ضخامت اسمی | قطر داخلی محاسباتی |
|---|---|---|---|
| ۴۰ | ۶۰٫۳ | ۳٫۹۱ | ۵۲٫۴۸ |
| ۸۰ | ۶۰٫۳ | ۵٫۵۴ | ۴۹٫۲۲ |
هر دو برش قطر بیرونی یکسان دارند. ردهٔ ۸۰، سمت راست، دیوارهٔ ضخیم‌تر و دهانهٔ کوچک‌تری دارد. اختلاف ضخامت در شکل برجسته شده است.
برای همین سایز، ردهٔ ۸۰ به‌ازای هر دیواره ۱٫۶۳ میلی‌متر ضخیم‌تر است. اگر در نقشهٔ خط ردهٔ ۸۰ آمده و فروشنده ردهٔ ۴۰ پیشنهاد می‌دهد، یکسان بودن قطر بیرونی برای پذیرش جایگزین کافی نیست. قطر داخلی جدول هم مقدار محاسباتی است؛ برای کنترل حداقل دهانه یا پذیرش بار، به الزامات پروژه و تلرانس محصول رجوع کنید.
استاندارد ابعادی با مشخصات جنس و فشار فرق دارد
B36.10 مرجع ابعاد است. ASTM A106/A106M نمونه‌ای از مشخصات محصول برای لولهٔ بدون درز فولاد کربنیِ سرویس دمای بالاست. اگر این استاندارد در مدارک پروژه آمده، گرید تعیین‌شده را هم در ردیف سفارش ثبت کنید. فشار مجاز از رده به‌تنهایی به دست نمی‌آید؛ جنس، دما، ضخامت مؤثر و ضوابط طراحی سامانه در بررسی دخیل‌اند.
جدول قیمت لوله آترین را برای مقایسهٔ ردیف‌های منتخب ببینید. برای استعلام، نوع بدون درز، NPS، رده یا ضخامت موردنظر، استاندارد، گرید و طول را به فروش آترین (۰۲۱–۶۶۶۷۵۸۷۵) اعلام کنید.